Uit de Conjunctuurenquête Nederland (COEN) blijkt dat het ondernemersvertrouwen aan
het begin van het derde kwartaal van 2023 negatief blijft. Dit komt uit op -8,3. Dit
is vergelijkbaar met het tweede kwartaal toen het op -8,1 uitkwam. In de helft van de bedrijfstakken neemt het ondernemersvertrouwen toe, in de andere
helft neemt het af. Het ondernemersvertrouwen is het laagst in de branches Bouwnijverheid
(-24,5) daarna volgen Verhuur en handel van onroerend goed (-13,3) en Landbouw, bosbouw
en visserij (-13,1). Het hoogst is het ondernemersvertrouwen in de branches Informatie
en communicatie (2,0), Cultuur, sport en recreatie (0,5) en Vervoer en opslag (-2,1). Ondernemers zijn per saldo negatief gestemd over het economisch klimaat (-8,2%), de
inkooporders (-1,9%) en de omzet (-1.0). Positieve verwachtingen zijn er voor verkoopprijzen
(10,3%), personeelssterkte (8,8%) en investeringen (0,9%). Van de ondernemers ervaart 40,6% een tekort aan arbeidskrachten als voornaamste belemmering
in de bedrijfsvoering. Andere belemmeringen die ondernemers ondervinden zijn onvoldoende
vraag (16,4%), tekort aan productiemiddelen, materiaal en ruimte (11,7%), financiële
beperkingen (6,7%), weeromstandigheden (4,2%) en andere belemmeringen (9,8%). 33%
van de ondernemers ondervindt geen belemmeringen. De verschillende belemmeringen tellen
op tot meer dan 100%. Ondernemers kunnen maximaal twee antwoorden invullen voor de
belemmeringsvraag. Het percentage staat voor het aandeel ondernemers dat deze belemmering
heeft gekozen. Elk kwartaal ondervraagt de Conjunctuurenquête Nederland (COEN) ondernemers over onderwerpen
die hen aangaan zoals omzetontwikkelingen, winstgevendheid, investeringen en personeelssterkte.
Hierbij wordt gevraagd naar ervaringen in het afgelopen kwartaal en verwachtingen
voor het lopende kwartaal. Het ondernemersvertrouwen voegt verschillende van deze
onderwerpen samen om tot een samenvattend sentiment te komen. Conjunctuurenquête Nederland is een samenwerking van CBS, EIB, KVK, MKB Nederland
en VNO-NCW. Bron: Ondernemersplein – COEN derde kwartaal 2023.